Wiele banków w 1 miejscu

Infolinia
17 850 78 00

 

Warto wiedzieć

„Europejska” emerytura dla każdego

To, jak spędzimy emeryturę zależy nie tylko od stanu naszego zdrowia, ale i wysokości środków jakimi będziemy dysponowali po zakończeniu aktywności zawodowej. Pewne jest, że standard życia nie ulegnie drastycznemu obniżeniu tylko wtedy, gdy samodzielnie zgromadzimy oszczędności emerytalne. Możliwości jest wiele, wśród nich Ogólnoeuropejski Indywidualny Produkt Emerytalny. Tłumaczymy, czym jest OIPE, kto i na jakich zasadach może z niego skorzystać.

Choć od lat obowiązują zmienione reguły systemu emerytalnego i eksperci powtarzają, że świadczenia emerytalne otrzymywane po zakończeniu aktywności zawodowej będą dużo niższe od ostatniego wynagrodzenia, to i tak niewiele osób samodzielnie oszczędza z myślą o emeryturze. Nie pomagają zachęty podatkowe (w przypadku Indywidualnych Konta Zabezpieczenia Emerytalnego), dopłaty ze strony państwa (w ramach Pracowniczych Planów Kapitałowych), ani zasada, że w przypadku śmierci oszczędzającego zgromadzone przez niego środki trafią do wskazanych przez niego osób lub tych, którzy będą po nim dziedziczyli na mocy prawa.

Konieczne są dalsze działania edukacyjne, pokazywanie różnorodności form gromadzenia pieniędzy na emeryturę i mnogości sposobów ich pomnażania. Warto wiedzieć, że oprócz rozwiązań funkcjonujących w poszczególnych krajach Unii Europejskich istnieje także Ogólnoeuropejski Indywidualny Produkt Emerytalny.

OIPE – co to takiego?

Zasady funkcjonowania OIPE (po angielsku PEPP – Pan-European Personal Pension Product) reguluje rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1238 z 20 czerwca 2019 r. w sprawie Ogólnoeuropejskiego Indywidualnego Produktu Emerytalnego (OIPE). Określa ono podstawowe cechy tego produktu, m.in. zasady inwestowania w jego ramach, przejrzystość dotyczących go reguł, prawo do zmiany dostawcy OIPE, koszty oraz rodzaje możliwości inwestycyjnych. Wspomniane rozporządzenie mówi też, że OIPE mogą oferować instytucje kredytowe, zakłady ubezpieczeń, towarzystwa emerytalne, firmy inwestycyjne, firmy zarządzające aktywami lub zarządzający funduszami alternatywnymi.

Mówiąc inaczej, OIPE to standaryzowany europejski produkt emerytalny, nadzorowany przez organy krajowe oraz Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (EIOPA). OIPE ma zapewnić dodatkowy dochód po zakończeniu aktywności zawodowej, obok emerytury otrzymywanej w ramach powszechnego systemu emerytalnego i krajowych dodatkowych form oszczędzania na emeryturę.

Skorzystanie z Ogólnoeuropejskiego Indywidualnego Produktu Emerytalnego jest dobrowolne i istnieje możliwość przenoszenia go (transferowania zgromadzonych w jego ramach pieniędzy) pomiędzy krajami UE.

Kto może skorzystać z OIPE?

OIPE jest produktem dla każdego, może z niego skorzystać osoba fizyczna mieszkająca w jednym z krajów Unii Europejskiej. Nie ma znaczenia, czy i w jakiej formie jest zatrudniona. W ten sposób oszczędności mogą gromadzić także osoby bezrobotne, przebywające na urlopie macierzyńskim lub studenci. Ograniczenie dotyczy jedynie maksymalnych kwot, jakie można wpłacić na OIPE w danym roku.

Ze względu na możliwość przenoszenia OIPE między unijnymi krajami, taki sposób oszczędzania polecany jest szczególnie pracownikom firm międzynarodowych, którzy na różnych etapach kariery zawodowej mogą wykonywać swoje zadania w różnych krajach, osobom mobilnym zawodowo, freelancerom i tym, którzy chcą zróżnicować formy oszczędzania na swoją emeryturę.

Gromadzenie w ten sposób oszczędności emerytalnych nie wymaga fachowej wiedzy z dziedziny ekonomii czy finansów. Wszystkie decyzje inwestycyjne podejmują zarządzający wybranym produktem, nie został wdrożony pomysł, który mówił o możliwości samodzielnego zarządzania środkami na rachunku maklerskim.

Korzyści z oszczędzania na OIPE

Każda forma indywidualnego oszczędzania z myślą o emeryturze jest dobra, bo pozwala zgromadzić dodatkowy kapitał. Za skorzystaniem z OIPE przemawia kilka argumentów.

Po pierwsze, jest to niezwykle prosty sposób, nie wymagający fachowej wiedzy i spełniania skomplikowanych warunków. Po drugie, przepisy nakładają na oferującego OIPE wiele ograniczeń i obowiązków, które mają zagwarantować bezpieczeństwo powierzonych mu środków. Ponadto istnieją przepisy regulujące maksymalną wysokość opłat, jakie mogą być pobierane przez podmioty zarządzające OIPE (opłaty z tego tytułu nie mogą być wyższe niż 1%) oraz regulujące zasady prezentowania strategii inwestycyjnej, możliwych ryzykach i zasadach korzystania ze zgromadzonych środków, możliwościach wcześniejszego sięgnięcia po pieniądze.

Warto wiedzieć, że zmiana kraju zamieszkania na terenie UE nie wymusza przeniesienia pieniędzy do nowego podmiotu. Jeśli jednak się na to zdecydujemy, to mamy pewność, że nadal będziemy podlegali tym samym regulacjom, które obowiązują we wszystkich państwach Unii. Takie reguły dają jeszcze jedną korzyść – uniemożliwiają lokalnym politykom ingerowanie w zasady oszczędzania w ramach OIPE, np. ze względu na chęć ratowania krajowego systemu podatkowego lub ograniczenia deficytu budżetowego.

OIPE w Polsce

Funkcjonowanie Ogólnopolskiego Indywidualnego Produktu Emerytalnego w Polsce oparte jest o przepisy ustawy, która weszła w życie we wrześniu 2023 r. Są one bardzo podobne do reguł rządzących funkcjonowaniem Indywidualnych Kont Emerytalnych (IKE) i wspomnianych już IKZE.

OIPE może założyć osoba w wieku 18 - 55 lat. Niepełnoletni, którzy skończyli 15 r.ż., mogą skorzystać z tego produktu pod warunkiem, że osiągają dochody z tytułu umowy o pracę i wpłaty emerytalne (w ramach rocznego limitu) nie będą wyższe od otrzymywanego wynagrodzenia. Po ukończeniu 55 r.ż. OIPE można założyć pod warunkiem, że nie nabyło się jeszcze uprawnień emerytalnych. Oznacza to, że przy obecnych przepisach obowiązujących w Polsce, kobieta może skorzystać z tego produktu przed ukończeniem 60 r.ż., a mężczyzna- 65 r.ż.

Zasady oszczędzania

Pieniądze są cały czas własnością oszczędzającego, który ma możliwość dysponowania nimi w ramach obowiązujących przepisów, a w przypadku jego śmierci oszczędności trafią do spadkobierców.

Możliwe jest korzystanie zarówno z IKE, jak i z OIPE, a także transferowanie środków z IKE do OIPE. Odwrotny przepływ pieniędzy dopuszczalny jest jedynie w drodze dziedziczenia.

Oszczędzanie na OIPE odbywa się w ramach rocznych limitów, które są niezależne od tych dotyczących IKE i IKZE. Jest to więc doskonałe rozwiązanie dla zarabiających ponadprzeciętnie, którym zależy na zgromadzeniu znacznych oszczędności, by po przejściu na emeryturę standard ich życia nie uległ obniżeniu.

Wcześniejsze sięgnięcie po oszczędności (tzw. zwrot, musi on dotyczyć wszystkich środków) wiąże się z koniecznością zapłacenia podatku od zysków kapitałowych (zwanego popularnie podatkiem Belki). Nie zostanie on pobrany, jeśli ze środków skorzystamy dopiero po spełnieniu wymogów zapisanych w ustawie. Są one identyczne z tymi dotyczącymi IKE – ukończenie 60 r.ż. (lub nabycie uprawnień emerytalnych i ukończony 55 r.ż.) i dokonanie wpłat na OIPE w dowolnych pięciu latach kalendarzowych; ewentualnie zgromadzenie ponad połowy kapitału na co najmniej 5 lat przed złożeniem wniosku o wypłatę oszczędności.

Nie ma przeszkód, by po spełnieniu kryteriów ustawowych kontynuować oszczędzanie. Decyzję o sięgnięciu po pieniądze każdy posiadacz OIPE podejmuje indywidualnie. Warto przy tym pamiętać, że im dłuższy okres oszczędzania, tym potencjalnie wyższe zyski, a tym samym większe oszczędności na podatku od zysków kapitałowych. W tym miejscu można dodać, że produkty emerytalne często są tak konstruowane, że początkowo zarządzający nimi inwestują dość agresywnie, a potem, w miarę zbliżania się do wieku emerytalnego, przenoszą środki w coraz bezpieczniejsze instrumenty, by chronić pieniądze klientów. W przypadku OIPE zastosowanie takiego mechanizmu jest obowiązkowe.

Wypłata może być jednorazowa lub w ratach. Oszczędzający decyduje o tym w momencie „przejścia na emeryturę”, przy czym w każdej chwili możliwa jest zmiana decyzji.

Przyszłość OIPE

Choć rozwiązania dotyczące OIPE funkcjonują kilka lat, to zainteresowanie tym produktem po stronie instytucji finansowych jest znikome. Eksperci uważają, że wynika to ze zbyt sztywnych reguł inwestowania narzuconych przez twórców przepisów oraz ograniczeń dotyczących opłat. Stąd postulat, by te ostatnie mogły być uzależnione od wyników osiąganych przez danego zarządzającego.

Eksperci Europejskiego Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (z ang. EIOPA) proponują też powiązanie OIPE z produktami emerytalnymi oferowanymi w unijnych krajach przez pracodawców (w Polsce są nimi Pracownicze Plany Kapitałowe); umożliwienie krajom członkowskim wdrażanie własnych „narodowych OIPE” i stworzenie narzędzi pozwalających na proste monitorowanie informacji o źródłach finansowania emerytury ze wszystkich filarów oszczędzania, zarówno na szczeblu krajowym, jak i unijnym.

Nie ma wątpliwości, że wobec wydłużającej się długości życia konieczne są różne działania zachęcające do gromadzenia oszczędności emerytalnych. Będą one nam bowiem musiały wystarczyć na coraz dłuższy czas, na dodatek wiele osób spędzi go w dobrej kondycji fizycznej i będzie chciało korzystać z uroków życia, gdy już nic się nie musi. Ważne, by wtedy wiele było można dzięki zgromadzonym oszczędnościom.

2025-02-03
Zobacz wszystkie

Kalkulator kredytowy

Masz pytania?
Skontaktuj się z nami!
pola oznaczone * są wymagane

Kursy walut

Kurs walut Notowanie z: 2025-04-02
USD 3,8707 0.13% 0.0051 zł
EUR 4,1794 0.06% 0.0024 zł
CHF 4,3763 0.08% 0.0037 zł
GBP 5,0011 0.09% 0.0043 zł

Nasi partnerzy

Odwiedź nas na Google+

Ta strona korzysta z cookies OK, rozumiem Więcej informacji